Phá vỡ sự im lặng về sức khỏe tâm thần trong các gia đình người Mỹ gốc Việt
Một thế hệ nhà trị liệu mới đang xây dựng những phương pháp phù hợp văn hóa gần như từ con số không.
Bởi Dr. Mai Huynh · tháng 6 20, 2025 · 6 phút đọc
Khi nhà trị liệu Diễm Nguyễn mở phòng khám của mình năm năm trước, cô nghĩ phần khó nhất của công việc sẽ là chuyên môn lâm sàng. Thay vào đó, cô nói, phần khó nhất thường là cuộc gọi điện thoại đầu tiên — thuyết phục cha mẹ của khách hàng tiềm năng rằng trị liệu không phải là thừa nhận gia đình thất bại, và việc gặp chuyên gia tư vấn không có nghĩa là có điều gì đó tồi tệ đã xảy ra.
Sự kháng cự đó, theo Nguyễn và các nhà trị liệu người Mỹ gốc Việt khác, bắt nguồn ít hơn từ bất kỳ niềm tin văn hóa đơn lẻ nào mà từ một khoảng trống lịch sử cụ thể: cả một thế hệ sống sót qua chiến tranh, di tản, và tái định cư phần lớn không được tiếp cận, hay có ngôn ngữ để diễn tả, hỗ trợ sức khỏe tâm thần, và đã học cách gắn khó khăn tâm lý với sự yếu đuối cá nhân hơn là một tình trạng có thể điều trị. Con cái của họ, nhiều người nay là chuyên gia hành nghề, đang xây dựng một vốn từ vựng chuyên môn về sức khỏe tâm thần gần như từ đầu trong chính cộng đồng của mình.
"Không có từ tiếng Việt nào cha mẹ tôi dùng cho thứ tôi giờ gọi là lo âu," Nguyễn nói. "Chỉ có 'lo', và kỳ vọng rằng bạn xử lý nó âm thầm và tiếp tục làm việc." Nhiều đồng nghiệp của cô mô tả dành nhiều thời gian cho việc 'phiên dịch văn hóa' — giúp các thành viên lớn tuổi trong gia đình hiểu trị liệu thực sự là gì — cũng nhiều như thời gian cho điều trị trực tiếp, đặc biệt trong các trường hợp khách hàng trẻ tuổi muốn có sự đồng thuận của cha mẹ trước khi tiếp tục các buổi trị liệu.
Nhu cầu, theo các nhà trị liệu, đang vượt xa nguồn cung các chuyên gia song ngữ, am hiểu văn hóa, đặc biệt ở ngoài các đô thị lớn. Một số đang thử nghiệm các buổi hội thảo nhóm tại trung tâm cộng đồng và chùa như một điểm khởi đầu ít áp lực hơn so với trị liệu cá nhân, hy vọng một môi trường cộng đồng hơn, ít mang tính lâm sàng hơn sẽ tiếp cận được những người có lẽ sẽ không bao giờ tự bước vào một văn phòng. "Chúng tôi không cố thay thế một người biết lắng nghe trong bữa cơm gia đình," Nguyễn nói. "Chúng tôi cố gắng có mặt cho những người không có bữa cơm đó để đến."